“Je hoeft niet alles op te lossen. Soms begint het met zien dat iemand worstelt.”

Vanuit zijn rol als bestuurder van Kadera en ambassadeur van Nou is het genoeg ziet Jeroen Traas dagelijks hoe groot de impact van huiselijk geweld is op het leven van mensen. Hoe mensen vast kunnen raken in angst, schaamte en afhankelijk kunnen worden van een ander. En hoe groot de impact daarvan is – op gezinnen, kinderen, werk en relaties. Juist omdat dit vaak achter gesloten deuren gebeurt, blijft het voor de buitenwereld moeilijk om te zien.

“Veel mensen denken: als het zo erg is, waarom ga je dan niet weg? Maar zo werkt het niet.Mensen zitten vaak vast in een ingewikkelde situatie van loyaliteit, afhankelijkheid, angst en hoop.”

Huiselijk geweld legt mensen stil

Wat hem daarin misschien nog wel het meest raakt, is hoe groot de gevolgen zijn. Niet alleen in gezinnen waar het speelt, maar in de hele samenleving. “Mensen die hiermee leven, kunnen vaak hun rol niet meer goed vervullen. Niet als ouder. Niet op hun werk. Niet als vriend, buurvrouw of vrijwilliger. Huiselijk geweld legt mensen eigenlijk stil.”

Volgens Jeroen groeit de aandacht voor dit probleem gelukkig wel. De afgelopen jaren is het onderwerp zichtbaarder geworden. Er wordt vaker gesproken over femicide, stalking en intieme terreur. Er wordt steeds opener over gesproken. Maar tegelijkertijd ziet hij ook iets anders gebeuren.

“De druk op de hulpverlening neemt enorm toe. Het aantal meldingen stijgt al jaren. Dat is ergens goed nieuws, omdat mensen de weg naar hulp beter weten te vinden. Maar het betekent ook dat de druk op professionals gigantisch wordt.”

De werkelijkheid is zelden zwart-wit

En dat terwijl huiselijk geweld zich zelden laat vangen in één verhaal. Niet iedere situatie draait om een duidelijk slachtoffer en een duidelijke dader. Achter veel situaties schuilen ingewikkelde factoren: psychische problemen, verslaving, stress, scheidingen, schulden of trauma’s die al generaties meegaan.

“Geen enkele situatie is hetzelfde. Dat maakt het werk ook zo ingewikkeld. Je moet voortdurend proberen te begrijpen wat hier nu écht speelt.”

Daarom vindt hij het soms moeilijk als er na incidenten direct wordt gewezen naar hulpverleners of organisaties. “Er werken in dit veld ontzettend betrokken professionals. Mensen die iedere dag moeilijke keuzes maken in situaties waarvoor geen eenvoudige oplossingen bestaan.”

Je moet elkaar blijven vasthouden

Juist omdat het werk zo ingewikkeld is, gelooft Jeroen sterk in samenwerking en vertrouwen tussen organisaties en professionals. “Na heftige incidenten zie je vaak dat de spanning overal toeneemt. Iedereen wil voorkomen dat het opnieuw misgaat. Maar juist dan heb je elkaar nodig.”

Volgens hem zit daar misschien wel de belangrijkste opdracht. “Blijf uitgaan van elkaars goede bedoelingen. Blijf elkaar vasthouden. Want dit kun je niet alleen oplossen.”

Dat geldt niet alleen voor professionals. Ook als samenleving hebben we volgens hem een verantwoordelijkheid. En die begint kleiner dan veel mensen denken.

“Aandacht hebben voor elkaar is al belangrijk. Luister naar je onderbuik. Vaak voelen mensen best goed aan dat er ergens iets niet klopt.”

Dat betekent niet dat je iemand moet pushen om te praten. Mensen delen hun verhaal vaak pas wanneer ze daar zelf klaar voor zijn. Maar je kunt wel laten merken dat de deur openstaat. “Je hoeft het niet op te lossen. Soms is het al genoeg dat iemand merkt: er ziet iemand mij. Dat iemand vraagt: gaat het eigenlijk wel met je?”

Juist die kleine momenten kunnen later van grote betekenis blijken.

Verhalen die hoop geven

Ondanks alles ziet Jeroen ook dat het met veel mensen hun leven weer goed kunnen oppakken nadat zij hulp hebben gekregen. Misschien juist daarom blijft hij dit werk doen. Wanneer hij voorlichtingen geeft aan gemeenten of professionals, neemt hij vaak iemand mee die zelf huiselijk geweld heeft meegemaakt en daaruit is gekomen.

“Dat zijn de verhalen die mensen bijblijven. Niet mijn bestuurlijke verhaal, maar iemand die vertelt: ik heb dit meegemaakt en ik heb mijn leven weer teruggevonden.”

Die verhalen maken zichtbaar wat in de media vaak onderbelicht blijft: dat herstel mogelijk is. “Er ís leven na de ellende. Die boodschap is ontzettend belangrijk.”

Daarom vindt hij het belangrijk dat mensen die zelf huiselijk geweld hebben meegemaakt vaker worden betrokken bij de hulpverlening. “Iemand die zelf weet hoe het voelt, komt op een andere manier binnen. Dat geeft een vorm van hoop die je niet uit regels of richtlijnen haalt.”

Wat achter gesloten deuren verborgen blijft

Het werk heeft hem veranderd, zegt hij eerlijk. “Ik wist voordat ik bij Kadera kwam werken niet hoe groot en ontwrichtend dit probleem eigenlijk is. En ook niet hoe vaak het onzichtbaar blijft voor anderen.”

Hij kijkt inmiddels anders naar de wereld om zich heen. Anders naar gezinnen, naar relaties en naar wat er achter voordeuren kan spelen zonder dat iemand het merkt. Maar hij is daardoor niet negatiever naar mensen gaan kijken. Wel realistischer. En misschien ook menselijker.

Want uiteindelijk begint verandering volgens hem niet altijd met grote woorden of ingewikkelde systemen.

“Soms begint het gewoon met iemand die vraagt: gaat het eigenlijk wel met je?”